Türkiye’de yıllardır çözüm bekleyen çıraklık ve mesleki eğitim sigortası meselesinin yalnızca bir emeklilik tartışması olmadığını belirten İsmet Buyruk, konunun emek, adalet, sosyal güvenlik ve gençlerin geleceği açısından ele alınması gerektiğini ifade etti.

Buyruk, meslek lisesinde okurken veya çıraklık eğitimi alırken işyerlerinde çalışan gençlerin üretime fiilen katıldığını, makine ve ekipmanlarla çalıştığını, iş kazası ve meslek hastalığı riskleriyle karşı karşıya kaldığını hatırlattı. Buna rağmen bu dönemlerdeki sigorta girişlerinin, uzun vadeli sigorta kollarını kapsamaması nedeniyle emeklilik başlangıcı olarak kabul edilmediğini vurguladı.

“Sigorta kaydı var, ancak emeklilik hesabında karşılığı yok”

Çıraklık ve mesleki eğitim dönemlerinde sigorta kaydı bulunan vatandaşların yaşadığı sorunun temelinde, sigorta başlangıcının hukuki niteliği bulunduğunu belirten Buyruk, fiilen çalışılan yılların emeklilik hesabında karşılık bulmamasının vatandaşlarda hak kaybı algısına ve mağduriyet tartışmalarına yol açtığını söyledi.

Konunun büyüklüğünün yalnızca emeklilik yaşına veya prim gününe indirgenemeyeceğini kaydeden Buyruk, geçmişte çıraklık yapan vatandaşların kayıtlarının incelenmesi, fiilen çalışılan dönemlerin belirlenmesi ve eksik uzun vadeli sigorta primlerinin uygun bir borçlanma modeliyle tamamlanabilmesinin değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Mesleki eğitim ucuz işgücü sistemine dönüşmemeli

Türkiye’nin otomotivden makine imalatına, enerjiden elektrik-elektroniğe kadar birçok sektörde nitelikli insan gücüne ihtiyaç duyduğunu belirten Buyruk, mesleki eğitimin üretim ekonomisi açısından taşıdığı öneme işaret etti.

Mesleki eğitimin gençleri yalnızca işletmelerin iş gücü ihtiyacını karşılayan kişiler olarak görmemesi gerektiğini ifade eden Buyruk, eğitim sürecinde gençlerin meslek sahibi olmalarının, güvenli çalışma koşullarına kavuşmalarının ve geleceklerini güvence altına alabilmelerinin esas alınmasını istedi.

Üç temel çözüm önerisi

İsmet Buyruk, çözüm için üç temel adımın önem taşıdığını belirtti:

Geçmişteki mağduriyetlerin giderilmesi: Çıraklık ve mesleki eğitim dönemlerinde sigorta kaydı bulunan vatandaşların kayıtları incelenmeli; fiilî çalışma süreleri dikkate alınarak hakkaniyetli bir prim borçlanması modeli değerlendirilmelidir.
Bugünün gençlerinin korunması: Çırakların ve meslek lisesi öğrencilerinin sosyal güvenlik hakları yeniden ele alınmalı; iş sağlığı ve güvenliği, çalışma süreleri, ücret ve sosyal haklar konusundaki denetimler güçlendirilmelidir.
Gelecekte aynı sorunun önlenmesi: Mesleki eğitim sistemi, gençlerin üretime katılımını sağlarken sosyal güvencelerini de koruyacak biçimde düzenlenmelidir.

Saadet Partisi’nin “Önce Ahlâk ve Maneviyat” anlayışının çalışma hayatında emeğin hakkını korumayı da gerektirdiğini belirten Buyruk, sosyal devletin görevinin çalışanların emeğini görmezden gelmek değil, haklarını adaletli biçimde güvence altına almak olduğunu ifade etti.

İsmet Buyruk, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Emek değerlidir, alın teri değerlidir, insan değerlidir. Gençlerimize meslek öğrenmelerini, üretime katılmalarını ve ülkeleri için çalışmalarını söylüyorsak onların emeğini ve geleceğini de korumak zorundayız. Geçmişte oluşan mağduriyetler hakkaniyetli biçimde giderilmeli, bugünün çıraklarının sosyal güvenceleri güçlendirilmeli ve aynı sorun gelecek nesillere aktarılmamalıdır. Çıraklıkta geçen yıllar yok sayılamaz.”

Saadet Partisi Üsküdar İlçe Başkanlığı – Sosyal İşler Başkanlığı